رفتن به مطلب
Added by Amir

Added by Amir

پست های پیشنهاد شده

تنفس ، نکته مهم در گویندگی . روش تمرین پرورش صدا

هر فني زبان خاص خود را داشته و براي نشان دادن هر نوع صدا، روش و شرايط مخصوصي وجود دارد. يك گوينده خوب بايد چند شرط لازم را داشته باشد تا بتواند محبوبيت لازم را بين بينندگان و شنوندگان كسب نمايد:

شرايط جسماني

شرايط تربيتي

شرايط رواني

يك گوينده صد در صد لازم نيست از لحاظ جسمي قوي باشد، ولي اعضايي كه كار گويندگي را انجام مي دهند بايد سالم باشند.

نكته اصلي و بسيار مهم در كار گويندگي تنفس يا به اصطلاح نفس كشيدن و نفس بيرون دادن است (دم و بازدم).

اصولا بدون تنفس صحبت كردن غير ممكن است، ولي نكته مهم اينجاست كه بيشترين گويندگان، نفس كشيدن را خوب انجام مي دهند ولي بازدم آنها صحيح نيست، در حاليكه براي گوينده بازدم صحيح مهم است نه نفس كشيدن.

افرادي كه لكنت زبان دارند بيشتر از سايرين در كنترل بازدم دچار اشكال هستند. كسي كه دويده يا چند پله را با سرعت بالا رفته و به نفس نفس افتاده باشد، محال است كه بتواند به خوبي حرف بزند. چون نفس كشيدن با كمك عضلات انجام مي شود و عضلات، تحت اختيار شخص، اين كار را انجام مي دهند.

بنابراين گوينده بايد دايما تمرين كند تا بتواند هواي بيشتري را درسينه فرو برده و بعدا به آهستگي بيرون بدهد.

تمرين هاي زير و اجراي دايمي آنها، گوينده را به نقاط ضعف خود آشنا كرده و او را ياري مي دهد تا آن نقاط ضعف را برطرف كند.

-        دو انگشت خود را در حفره دو طرف گلو قرار بدهيد و بكشيد و مثل فرماندهان نظامي فرمان بدهيد (ايست، به جاي خود، خبردار و از اين قبيل) توجه داشته باشيد كه صدا زياد هم بلند نباشد.

-        خميازه بكشيد و گلو را راحت بگذاريد و نفس بكشيد. بدون اينكه صداي نفس خود را بشنويد از يك تا بيست بشماريد و تا آنجا كه ممكن است اعداد را بالاتر ببريد. مثلا تا شماره سي يا چهل و ... يادآوري مي شود تمام حروف اعداد بايد گفته شود و كاملا مفهوم باشد. اگر توانستيد تا شماره پنجاه برسيد، شما داراي صداي خوب و مناسب و سالم براي گويندگي هستيد. اين تمرين را هر روز ادامه دهيد.

-       تمرين قبلي را با بالابردن و پايين آوردن صدا تكرار كنيد. همچنين روي بعضي از اعداد تكيه نماييد و گاهي نيز اعداد را برعكس به همان نوع تكرار كنيد؛20-19-18-17 ...

-        يك بيت شعر را انتخاب و آنرا قسمت قسمت و پس و پيش نماييد و بخوانيد. اگر زمان خواندن 4/1 (يك چهارم) شعر كامل و درست، بيشتر باشد وضع تنفس شما خوب نيست و بايد تمرين كنيد تا به اندازه تعيين شده برسد.

-        شش حركت اصلي (آ، اَ، اُ،اِ، او، اي) در زبان فارسي هست. گوينده بايستي حرف اُ و تركيبات آن مثل (اوي، اووي، آو) را تمرين كند و دهان تا آنجا كه ممكن است باز كند.

در اين تمرين، غضروف هايي كه به تارهاي صوتي چسبيده است، بيشتر تمرين خواهد كرد و اگر نقصي در دستگاه صوتي باشد آشكار خواهد شد.

-        گوينده بايد به حروف بي صدا توجه كند و آنها را به خوبي ادا نمايد (حروف آخر كلمات بي صدا هستند). اگر دقت كرده باشيد بعضي از گويندگان، آخر كلمات را يا مي جوند و يا به لغت بعدي مي چسبانند و يا آن را كاملا تلفظ نمي كنند.

-         تمرين حداقل صدا: صحبت كردن عادي گوينده نبايد با گويندگي در صدا و سيما تفاوت چنداني داشته باشد. گوينده با صحبت كردن پيش خود بايستي حداقل برد صدايش را بسنجد (حداقل برد صدا سه متر است).

-        چون يكي از اصول كار گويندگي كنترل خروج نفس است. گوينده خوب كسي است كه بداند حروف مختلف چقدر نفس مي برد. (حروفي كه از جلو دهان ادا مي شود مثل س- ف، نفس بيشتري مي خواهد).

براي مثال: جمله اي بيست كلمه اي انتخاب كنيد كه 16 حرف س و ف در آن باشد و جمله اي به همان اندازه بدون دو حرف س و ف. در موقع بيان متوجه مي شويد جمله اي كه داراي حروف س و ف هستند نفس بيشتري مي برد.

-        كنار ديوار صافي بايستيد، سر را به ديوار تكيه دهيد و سينه را بالا بياوريد و نفس بكشيد، (سعي كنيد شانه تكان نخورد و پهلو هم زياد باز نشود) در تمام دوران گويندگي اين كار را تكرار كنيد (راست نشستن براي گوينده زياد مهم نيست زيرا فقط عضلات بيروني و دروني موثرند، اما گردن را در موقع گويندگي نبايد محكم بگيريد زيرا صدا غير طبيعي مي شود).

-        سعي كنيد جمله اي را كه نفس به آن نمي رسد با يك نفس بخوانيد و هر بار لغات را زياد كنيد، البته در تمام مراحل فراموش نكنيد كه همه حروف بايد گفته شود. اينها تمرين هايي براي رفع نقايص صدا و پيدا كردن آن نقايص هستند.

ویرایش شده در توسط sadeghi
  • تشکر 7
  • عالی 1

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

""انواع صدا""اع صدا

انواع صدا عبارتند از :  1- صدای سینه    2- صدای سر      3- صدای گلو

گلو، عنصر اصلی باروری صدا است. گلو، اسم انگلیسی اش( larynx ) است؛ و بی بی سی به آن جعبه صدا ( voice box) می گوید. پس این مساله برای گوینده بسیار حیاتی است.

تارهای صوتی که خدای متعال به انسان داده است؛ به حدی گردانند. که برخی از گوینده ها، مثلا اگر صدتا تار صوتی داشته باشند از 20-30 تای آن استفاده می کنند.  پس یکی از راههای تقویت تارهای صوتی استفاده از گلو است.
ظرفیت گلو و محتوای گلو؛  برای ادای کلمات است.  مثلا کلمه من آن نیم، را از بینی بگویید؛ و بعد از گلو بگویید. وقتی از گلو می گویید، بهتر و شفاف تر شنیده می شود. و همین داستان در میکروفون رادیو هم اتفاق می افتد، یعنی صدایی که تار صوتی تقویت اش کند شفاف تر ادا می شود.
حالا چگونه می توان تارهای صوتی را بیدار کرد؛ می نشینیم جلوی آینه، دست را روی گلو می گذاریم، بطوری که صدای قزقز تارهای صوتی گلو را موقع ادای حروف، و حتی وقتی که متنی را می خوانید این صدای قزقز بیاید. پس تارهای صوتی بر اثر تنبلی است، که باعث می شود صدا اینقدرخفه باشد. وصدا بردار هم، دچار تشنج می شود؛ صدا را تنظیم می کند، می بیند یک صدای خوب از گوینده بیرون نمی آید.
برخی از صداها؛  نافذ، قشنگ، دوست داشتنی و ماندنی هستند. مثلا صدای خانم نشیبا و خانم بهروان.
صدای خانم بهروان، تقریبا 8 ویژگی جهانی صدا را دارد. وخانم نشیبا هم، 6-7 ویژگی صدا را دارد.
در میان سخنوران امروز؛ از آیت الله حسن زاده عاملی می شود، نام برد. ایشان به حدی قشنگ حرف می زند؛ که اگر شما گویندگان سخنرانی های ایشان را گوش دهید موجب می شود که، بسیاری از گوهر های صدا در شما ایجاد شود. چون ایشان هر چه می گوید راست است؛ و به هر چه می گوید معتقد است وقبول دارد. و اصلا یکی از رازهای نفوذ کلام این است که؛  به هر چه که می گویید، خودتان آن را قبول داشته باشید.
جنس صدا در هر انسانی ذاتی است اما تربیت صدا ذاتی نیست. یعنی اگر صدای کسی صدای سر باشد ذاتی است؛ ولی اگر بخواهیم صدای سر را تبدیل به صدای سینه کنیم، نمی توانیم. اما هر دوی آن را می توانیم در گلو تقویت، شفاف تر، نافذ تر و قشنگ تر کنیم.
اینکه می گویند به دشت و کوه بروید و بایستید، و شفاف گویی کنید و بلند بلند حرف بزنید و متن بخوانید تا مرز سوزش گلو، و تااینکه، سوختن شروع شد رها کنید؛ و یک ربع ، نیم ساعت استراحت، ودوباره شروع کنید. این مساله است که باعث می شود؛ بعداز مدتی ببینید صدایتان ، یک صدای دیگری است و آن صدای ملال آور، خسته کننده، ضعیف، خفه و گرفته دیگر نیست. و در صدا سازی یک صدای نوعی است .

  • تشکر 8

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

تمرین قوى کردن حنجره

منظور از حنجره قوى و صداى قوى ، صداى بلند و یا فریاد نیست بلکه منظور حنجره و صدایى مى باشد که داراى بنیه اى بالا و قدرتى است که بعد از اجراى یک برنامه ، توانایى خود را به طور کامل از دست نداده باشد و به اصطلاح ((زود نگیرد)). بعضى از اشخاص هستند که صداى آنها بسیار پرطنین و پرحجم و بلند است اما بعد از مدتى کار کشیدن از حنجره ، تارهاى صوتى آنها از کار مى افتد و زود خسته شده و توان انجام فعالیت بیشتر از آن سلب مى شود؛ برعکس افرادى نیز هستند که صداى کم حجم و نازکى دارند اما حنجره آنها از قدرت خوبى برخوردار است و تارهاى صوتى او به زودى از کار نمى افتند. آنچه مهم است این است که یک خواننده بتواند از ابتداى یک مجلس تا انتهاى آن را به تنهایى عهده دار شود و قدرت انجام یک برنامه کامل را داشته باشد، اگر چه این خصوصیت بعد از سال ها مجلس دارى و اجراى برنامه براى شخص حاصل مى شود و به خصوصیات فردى از قبیل بنیه جسمانى ، حالت جمجمه ، بزرگى قفسه سینه ، بزرگى حفره هاى بینى و دهان و... نیز بستگى دارد. لازم است که بالا رفتن کیفیت صدا، رابطه مستقیم با کیفیت تنفس دارد. تنفس صحیح صدا را دلنشین تر مى نماید. نکته دیگر اینکه تارهاى صوتى که صدا را تولید مى کنند، در واقع چند عضله ضعیف و کوچک بیشتر نیستند. چون عضلات را مى توان با ورزش قوى تر کرد، باید با ورزش دادن عضلات گلو و حنجره ، صدا را قوى تر نمود تا دیرتر توان خود را از دست بدهند. دقیقاً مثل یک بدنساز که با استفاده از دمبل هاى سبک و سنگین عضلات شانه و بازوى خود را قوى مى کند تا بعد از مدتى بتواند یک وزنه سنگین را بلند نماید. پس تنفس صحیح باعث پرطنین شدن صدا مى گردد و ورزش دادن عضلات باعث قوى شدن آن خواهد شد. در واقع ورزش عضلات بازو، دمبل زدن و ورزش عضلات حنجره ، خواندن مى باشد. تمرین قوى شدن صدا به این ترتیب است که ؛ ابتدا با آرامش در محلى ساکت و آرام بنشینید و عضلات را شُل کنید سپس نفس عمیقى کشیده و در پایین ترین پرده ، حرف ((آ)) را به صورت ممتد و کشیده ادا نمایید و آن قدر ادامه دهید تا بازدم شما تمام گردد. دوباره ریه ها را تا جایى که امکان دارد، از هوا پر کنید و در حالت بازدم به صورت کشیده بگویید ((آ)). این کار را تا پنج دقیقه به طور مداوم تکرار نمایید. در این کار عجله نکنید و از پایین ترین حالت ممکن آغاز نمایید. وقتى که حس کردید که حنجره شما خوب گرم شده است ، حرف ((آ)) را در یک پرده بالاتر، با همان کیفیت اجرا کنید. این کار را همین طور پرده به پرده ادامه داده و بالا روید و این نکته را کسانى که مبتدى هستند باید توجه داشته باشند که به هیچ وجه نباید عجله نمایند. باید با حوصله این کار را به انجام رساند چون تمام پختگى صدا و قوت آن بستگى به تمرین در پرده هاى پایین دارد. این کار را که انجام دادید و به پرده آخر صداى خود در حرف ((آ)) رسیدید، حنجره شما به خوبى گرم شده است و بعد از این یک ربع تمرین ، حالا مى توانید با تمام قدرت ، یک بیت شعر را با آواز بلند (در اصطلاح شش دانگ صدا) بخوانید، بدون اینکه آسیبى به حنجره شما برسد. اگر در بین تمرین ، هنگام بالا بردن پرده بعدى احساس خارش یا سوزش و یا سرفه نمودید، بدانید که عجله کرده اید و به توصیه این حقیر گوش نداده اید. در این حالت به پرده قبلى بازگشته و دقایقى آن را ادامه دهید و یا اینکه تمرین را براى مدتى قطع نمایید همچنین در پرکردن ریه ها هم نباید عجله کرد. ابتدا آهسته آهسته شکم را پر نموده و سپس سینه را پر نمایید تا جایى که شکم و سینه شما کاملاً متورم و مملوّ از هوا باشد. اگر پرده هاى پایین را در یک فضاى بسته و پرده هاى بالا و شش دانگ را در یک محیط باز مانند کوه یا بیابان تمرین نمایید، بهتر خواهد بود و پیشرفت خود را مشاهده خواهید کرد و اگر بتوانید تمرین شش دانگ صدا را بعد از یک برنامه کوه نوردى قرار بدهید، بسیار بهتر و ثمر بخش تر خواهد بود چرا که کوه نوردى باعث افزایش ظرفیت هوایى شش ها مى شود. تمرینات فوق باید حداقل یک تا دو ماه به طور مستمر و همه روزه صورت گیرد تا صدا براى آغاز کار، صیقل پیدا نماید و از حالت ((نخراشیدگى )) بیرون آید.

  • تشکر 5
  • عالی 1

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

فنون صحبت کردن
 

۱. به همزمان صحبت کردن و خواندن عادت کنید

این فن و تکنیک در زمانی‌ که باید متن یا شعری را از رو بخوانید بسیار مهم است. حفظ کردن متن و شعر هم فکر خوبی است اما باید بتوانید به‌راحتی به متن مکتوب هم نگاهی داشته باشید و از درست بودن آنچه می‌گویید، اطمینان حاصل کنید.

  • وقتی قرار است متنی را برای جمع بخوانید، بهتر است آن را چند بار تمرین کنید تا با واژه‌ها و عبارات آشنا شوید. وقتی با متن آمیخته شده باشید و کاملا آن را بدانید، می‌توانید درحین صحبت کردن با مخاطبان نیز ارتباط برقرار کرده و به آنها نگاه کنید.
  • آهنگ واژگان را درک کنید. وقتی شعر یا حتی داستان می‌خوانید به‌ویژه داستان‌هایی که شفاهی هستند، طول جملات و کلمات آهنگ خاصی دارد. باید تلاش کنید تا با آهنگ این جملات و واژه‌ها آشنا شوید تا بهتر بتوانید آنها را با صدای بلند و برای جمع، ادا کنید.
  • درهنگام روایت کردن و تعریف داستان و… نباید صرفا متکی به متن باشید. باید بتوانید سرتان را از روی کاغذ بلند کرده و با مخاطبان ارتباط چشمی برقرار کنید. وقتی در قالب گوینده ظاهر می‌شوید باید نقشی فعال و پویا ایفا کنید. فقط از روی متن چیزی خواندن و بی‌حس جملات را پشت سر هم ردیف کردن هیچ فایده‌ای ندارد.


۲. بلندی، سرعت و لحن صدای خود را بررسی و اصلاح کنید

اگر می‌خواهید فن بیان و گویندگی را به‌خوبی در کلام خود رعایت کنید، باید بتوانید سرعت، لحن و بلندی صدای‌تان را تحت کنترل داشته باشید. اگر فقط با لحنی یکنواخت صحبت کنید، مخاطبان خود را خسته می‌کنید. هر چقدر هم که محتوای کلام شما جالب باشد باز هم تفاوتی نخواهد کرد و مخاطبان با شما همراه نخواهند شد.

  • لحن شما باید با لحن جاری در داستان تناسب داشته باشد. وقتی داستانی حماسی تعریف می‌کنید با زمانی که داستان شما شعری طنزآمیز از شِل سیلورستاین است، کاملا متفاوت خواهد بود. باید بتوانید با توجه به متنی که از آن حرف می‌زنید و آن را تعریف می‌کنید، لحنی درخور و متناسب داشته باشید.
  • وقتی برای تعدادی از مخاطبان صحبت می‌کنید باید سرعت کلام خود را تحت کنترل داشته باشید. طبیعتا سرعت شما باید کمتر از زمانی باشد که در یک مکالمه‌ی عادی گفت‌و‌گو می‌کنید. شمرده صحبت کردن باعث می‌شود تا مخاطب را با خود همراه سازید و به او اجازه بدهید که درک بهتری از مضمون حرف‌هایتان پیدا کند. درهنگام سخنرانی بهتر است که با خود آب به همراه داشته باشید و پس از گذشت مدتی از صحبت‌تان، گلویی تازه کنید. با این کار از سرعت‌تان هم کاسته خواهد شد.
  • در سخنرانی و رعایت فن بیان و گویندگی، باید صدایی رسا و واضح داشته باشید اما یادتان نرود که نباید فریاد بکشید. نفس عمیق بکشید و از دیافراگم صحبت کنید. می‌توانید از این تمرین کمک بگیرید: بلند شوید و صاف بایستید، سپس دست‌هایتان را روی شکم بگذارید. طوری دم و بازدم را فرو ببرید و به بیرون بدهید که احساس کنید شکم‌تان داخل می‌رود و دوباره بیرون می‌آید. در هر مرتبه از نفس‌گیری تا ۱۰ بشمارید. این کار شما را در حالت آرامش قرار می‌دهد

۳. واضح صحبت کنید

بیشتر افراد درهنگام صحبت کردن و سخنرانی واضح و شفاف صحبت نمی‌کنند. شما باید مطمئن بشوید که مخاطب صحبت‌هایتان را به‌خوبی می‌شنود و درک می‌کند، پس از آهسته صحبت کردن و زیرلب نجوا کردن و نامفهوم بودن کلام بپرهیزید.

  • سعی کنید، بیان درستی داشته باشید. منظور از رعایت بیان مناسب، ادا کردن صداها به‌درستی است. درواقع به جای تلفظ لغات سعی کنید تا بیان درستی داشته باشید و هر صدا در لغات و کلمات را به‌طور صحیح بیان کنید. برخی حروف مانند «ب، د، ج، پ، ت و ک» در بیان و تلفظ نیاز به تأکید بیشتری دارند. تأکید بر این حروف باعث می‌شود تا واضح‌تر صحبت کنید.
  • کلمات را درست تلفظ کنید. باید معانی واژگانی را که در شعر یا متن سخنرانی و داستان وجود دارند، بدانید. اگر در به خاطر سپردن تلفظ واژه‌ای مشکل دارید، نشانه و یادآوری کوچکی در کنار آن قرار بدهید تا درحین صحبت اشتباه نکنید.
  • درهنگام صحبت کردن نباید زیاد وقفه داشته باشید. مثلا مدام نگویید اممم… و یا از واژگانی استفاده نکنید که عدم تسلط شما را نشان می‌دهند. این کار باعث می‌شود تا حواس مخاطب نیز پرت شود و دیگر به شما توجه نداشته باشد.

۴. بر قسمت‌های مناسبی از صحبت‌تان تأکید داشته باشید

اگر می‌خواهید مطمئن باشید که مخاطب مهم‌ترین بخش‌های کلام‌تان را درک می‌کند، باید از صدای خود کمک بگیرد و تأکیدهای لازم را با صدای‌تان نشان بدهید.

  • برای تأکید بر قسمت‌های مهم موردنظر خود، می‌توانید اندکی صدای‌تان را پایین بیاورید و سپس آن را بالا ببرید. این روش برای تحریک مخاطب بسیار مناسب است. اگر آهسته‌تر و با دقت بیشتری هم صحبت می‌کنید، حواس‌تان به یکدستی کلام‌تان باشد.
  • مثلا اگر داستان رستم و سهراب را روایت و تعریف می‌کنید، درهنگام آشکار شدن قضیه پدر و فرزندی باید تأکید بیشتری در روایت خود داشته باشید.
  • شعرخوانی نیز قلق‌های مخصوص به خودش را دارد. بنابه ساختار شعر باید بدانید که کدام بخش‌ها را با تأکید بیشتری بخوانید و چه لحنی را انتخاب کنید.

 

۵. در نقاط مناسب مکث و توقف کنید

برای رعایت فن بیان و گویندگی باید حواس‌تان باشد که در روایت کردن سرعت زیادی نداشته باشید. تعریف کردن داستان، خواندن شعر و… مسابقه نیست و لازم نیست که با سرعت زیاد پیش بروید. با این کار مخاطب به شما گوش نخواهد کرد و نمی‌تواند درکی از آنچه می‌گویید داشته باشد.

  • بعد از بخش عاطفی یا خنده‌دار صحبت‌تان، کمی مکث کنید تا به مخاطب خوذ اجازه‌ی ابراز واکنش بدهید. از نقاط مهم صحبت خود بدون ایجاد وقفه نگذرید. مثلا اگر درباره موضوع خنده‌داری صحبت می‌کنید، در نقاط حساس داستان کمی صبر کنید تا هم مخاطب واکنش نشان بدهد و هم منتظر این باشد که در ادامه این نقطه‌ی حساس به کجا رهسپار خواهد شد.
  • علائم نوشتاری هم کمک شایانی در ایجاد مکث‌های به‌موقع می‌کنند. مثلا در متن و شعری که می‌خوانید وجود کاما باعث می‌شود تا به‌موقع متوقف شوید.
  • وجود علائم نوشتاری که به روایت شفاهیِ بهتر کمک می‌کنند، در نمونه‌های خارجی نیز مشاهده می‌شود. برای مثال در متن داستان ارباب حلقه‌ها با تعداد زیادی کاما مواجه هستیم. به‌گونه‌ای که در ابتدا، احساس می‌شود که تالکین یعنی نویسنده‌ی کتاب از کاربرد کاما در نوشتار کاملا بی‌خبر است. اما کافی است متن کتاب را با صدای بلند بخوانید تا به اهمیت وجود این علائم در متن کتاب و روایت شفاهی بهتر داستان پی ببرید.
  • تشکر 2

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر
مهمان
این موضوع برای عدم ارسال قفل گردیده است.

درباره نودهشتیا

نودهشتیا اولین کتابخانه مجازی دانلود رمان میباشد که با هدف ترویج فرهنگ کتابخوانی و حمایت از نویسندگان فارسی زبان آغاز به کار کرده است و بیش از یک دهه است در راستای این اهداف در حال فعالیت و خدمت رسانی به هموطنان عزیز است.

امکانات اضافی

×